Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) Teknik Şartname Örneği

Şartname yazmak neden alımın en kritik yarım saati?

KKD alımında yanlış şartnamenin bedeli, diğer gruplardan farklı olarak parayla ölçülmez. Bir eldivenin “EN 388” yazması tek başına hiçbir şey söylemez: bu standardın altındaki performans rakamları aşınma, kesilme, yırtılma ve delinme dayanımını ayrı ayrı gösterir. Aynı standarda uyan iki eldivenden biri montaj işine uygunken diğeri sac kenarında hiçbir koruma sağlamayabilir.

İkinci mesele bedenlerdir. Doğru seçilmiş ama yanlış bedende alınmış bir KKD kullanılmaz — bol eldiven makineye kapılır, dar ayakkabı çıkarılır, büyük gözlük kayar. Şartnamede beden dağılımının istenmesi teknik bir ayrıntı değil, ürünün gerçekten kullanılmasının ön koşuludur.

Üçüncüsü izlenebilirliktir. Barette üretim tarihinin kalıcı basılı olması, emniyet kemerinde seri numarası ve periyodik muayene kaydı bulunması, KKD’nin ne zaman yenileneceğini bilmenin tek yoludur. Bu maddeler şartnamede yoksa, kullanım ömrü takibi tahmine dayanır.

Şartnamede bulunması gereken 12 madde

Bu on iki madde indirilebilir Word şablonunda hazır metin olarak yer alıyor; nokta nokta bırakılan yerleri doldurmanız yeterli.

Marka yazma tuzağı

Şartname yazarken en çok yapılan hata, bilinen bir markanın ürün adını doğrudan tabloya yazmaktır. Sakıncası çift taraflıdır: tek markaya kilitlenen şartname o markanın bayisi dışında kimseden teklif alamaz, ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 12 nci maddesi şartnamede belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilmesine izin vermez — ancak teknik standart yoksa ya da teknik özellik belirlenemiyorsa, “veya dengi” ibaresiyle. Kişisel koruyucu donanımda marka, koruma seviyesinin yerini tutmaz: seviye uyduğu EN standardı ve performans sınıfı ya da koduyla tanımlanır, CE işareti ve uygunluk beyanıyla belgelenir.

Pratik kural: marka adını sildiğinizde cümle anlamsızlaşıyorsa, o cümle teknik özellik değil marka tarifidir. Yukarıdaki “3M 9322+ maske” yazımında marka adını silin ve geriye ne kaldığına bakın: ya hiçbir şey kalır ya da ürünü tek başına tanımlamaya yetmeyen bir-iki değer. Alt satırda ise marka hiç yoktur; buna karşılık ne alınacağı tereddütsüz anlaşılır ve şartı sağlayan her tedarikçi aynı satıra fiyat verebilir. “Veya dengi” yazımının kanuni koşulları, denklik ölçütünün nasıl yazılacağı ve dört ayrı yazım biçiminin karşılaştırması Teknik Şartname Örnekleri sayfasında ayrıntılı olarak anlatılıyor.

Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) kalem listesi ve teknik özellikler

Aşağıda şablondaki 31 kalemin ilk 14 tanesi örnek olarak gösteriliyor. Tamamı — marka içermeyen, kopyalanabilir teknik özellik metinleriyle — indirilebilir Word ve Excel dosyalarında yer alıyor.

Şablonun tamamında 31 kalem var. Kurumunuzun ihtiyacı olmayan satırları silin, eksik olanları ekleyin; teknik özellik metinlerini kendi tolerans ve değerlerinize göre uyarlayın.

EN 388 performans rakamları nasıl okunur?

İş eldiveninde EN 388, dört (yeni sürümde altı) haneli bir performans kodu üretir. Şartnameye yalnızca “EN 388” yazmak, koruma seviyesini tanımlamaz — asgari sınıf belirtilmelidir.

Örnek: “EN 388 4131X” yazan bir eldiven aşınmada 4, kesilmede 1, yırtılmada 3, delinmede 1 alır; X ilgili testin yapılmadığını gösterir. Kesilme riski olan işlerde ISO 13997 harf sınıfı (en az C) istenmelidir. Dikkat: şartnameye “en az 4131X” yazmayın — X, ilgili deneyin YAPILMADIĞINI gösterir; harf sınıfı isterken aynı anda X şart koşmak kendini dışlayan bir maddedir. Harf sınıfı istiyorsanız döner bıçak hanesini serbest bırakın.

Ayakkabı sınıfları

Dikkat: standart 2022’de revize edildi — ama S1P ve S3 KALDIRILMADI. Delinme direnci üçe ayrıldı: P artık metal (çelik) ara taban, PL metal olmayan 4,5 mm çivi, PS metal olmayan 3,0 mm çivi demektir. Yani “S3” yazmak eski değil, çelik ara tabanlı ayakkabı istemektir. Ayrıca iki yeni sınıf (S6, S7) eklendi ve yakıt-yağ direnci (FO) sınıfların içinden çıkarıldı — istiyorsanız ayrıca yazmanız gerekiyor.

Yakıt ve yağ direnci (FO) artık S1–S5’in içinde değil; gerekiyorsa ayrıca yazın. Kayma direncinde SRA/SRB/SRC kodları kaldırıldı, yerine tek bir SR düzeni geldi; Ø bir kaymazlık derecesi değil, deneyden muaf tutulan çivili/kramponlu tabanların işaretidir. Eski sürüme göre belgelendirilmiş ürünler belgeleri dolana kadar SRC taşımaya devam edebilir. Ara taban malzemesini serbest bırakmak istiyorsanız şartnameye “S3, S3L veya S3S” diye üçünü birden yazın. Yalnızca S3S yazmak çelik ara tabanlı ürünleri dışlar — bu bilinçli bir tercih olmalı, bir yazım güncellemesi değil; aksi hâlde 4734 sayılı Kanun m.12’deki rekabeti engellememe ölçütü tartışmaya açılır.

Gaz filtresi kalemi: “ABEK” yazmak yetmez

Solunum tarafında iki ayrı ürün ailesi vardır ve şartnamede sık sık birbirinin yerine yazılırlar. FFP maskeler (TS EN 149) tek parçadır ve yalnızca partikül tutar. Tiner, amonyak, klor gibi gaz ve buharlar için maskeye takılan gaz filtresi (TS EN 14387) gerekir. Boyahane, atık su, soğutma tesisi ve kimyasal depo kalemlerinde “FFP3 maske” yazmak, denetimde de kullanımda da karşılığı olmayan bir maddedir.

Filtre kodunda harfler madde grubunu (A organik, B inorganik, E asit, K amonyak, P partikül), rakam ise kapasiteyi gösterir. Aynı maskeye takıldığında A2B2E2K2, A1B1E1K1’e göre daha yüksek bir koruma faktörü vermez — daha uzun dayanır. Ama üreticiler sınıf başına bir azami kullanım konsantrasyonu ilan ettiği için, o değerin üzerinde sınıf 1 kullanılamaz. Gerçek sınır iki tavandan düşük olanıdır: sınıfın azami konsantrasyonu ve koruma faktörü × maruziyet sınır değeri. Bu nedenle filtre tipi ve sınıfı şartnamede bir tercih değil, iş güvenliği uzmanının ölçüme dayalı yazılı seçimidir; şartname o seçimi aktarır. Kodların tam okunuşu, renk bantları ve bağlantı aileleri KKD EN standartları rehberindedir.

Şartnameye eklenmesi gereken üç özel madde

• Beden dağılımı: “Bedenler idarenin bildireceği dağılıma göre teslim edilecek, dağılım sipariş aşamasında yazılı olarak verilecektir.” Ayakkabı ve elbisede bu madde olmadan alım yapılmamalıdır.
• Üretim tarihi ve izlenebilirlik: “Baretlerde üretim tarihi kalıcı olarak basılı olacak; emniyet kemeri ve düşme durdurucularda seri numarası ile üretim tarihi etiketi bulunacaktır.” Kullanım ömrü takibi buna dayanır.
• Numune: Eldiven, ayakkabı ve gözlükte numune isteyin. Kağıt üzerinde uyan bir ürün sahada kullanılmıyorsa alınmamış sayılır.

KKD’nin ne zaman yenileneceğini planlamak için KKD kullanım ömrü ve yenileme planlayıcısını, teslim kaydı için zimmet tutanağı şablonunu kullanabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar ve doğru yazımı

Ortak kural: bir cümle ölçülemiyorsa şartname maddesi değildir. “Kaliteli”, “sağlam”, “birinci sınıf”, “piyasada bilinen marka” gibi ifadeler muayene aşamasında hiçbir işe yaramaz.

Birim fiyat teklif cetveli

Bu grupta cetvelde ilk karışan şey beden ve kutu içi adet: eldiven çiftle, maske ve kulak tıkacı kutuyla (10’lu, 20’li, 200’lü) fiyatlanır; her beden ayrı satır açar, aynı satıra sığmaz. Cetveli göndermeden önce bunu satır satır kontrol edin. Şartname ne alınacağını tanımlar; birim fiyat teklif cetveli kaça alınacağını karşılaştırılabilir hâle getirir. İkisini tek dosyada birleştirmek yaygın bir hatadır — tedarikçi şartname metnini de değiştirebilir hâle gelir.

Aşağıdaki Excel’de dokuz sütunluk düzen kurulu ve tutar, KDV, genel toplam formüllüdür. Sütunların tek tek neden zorunlu olduğu ve en sık hangisinin karıştığı Teknik Şartname Örnekleri sayfasında anlatılıyor.

Şartname hazır — sırada ne var?

Şartname ve cetvel hazırlandıktan sonra iş, aynı dosyayı birden fazla tedarikçiye aynı biçimde göndermeye gelir. Aynı cetveli dolduran üç teklif yan yana konulabilir; farklı formatta gelen üç teklif konulamaz.

Kalemleri tek tek fiyatlandırmamızı isterseniz doldurduğunuz cetveli teklif formundan ya da WhatsApp’tan gönderin. Stok ve teslim süresi teyidi alınmadan fiyat vermiyoruz; bu yüzden dönüş biraz gecikirse sebebi budur.

• Diğer malzeme gruplarının şartname şablonları
• Boş birim fiyat teklif cetveli (her alım için)
• Satın alma talep formu şablonu ve doldurma rehberi
• Kamu alımında usul belirleyici — tutarınız doğrudan temin, pazarlık usulü ve eşik değer sınırlarının hangisinin içinde?
• 2026 parasal limitleri ve eşik değerler — madde numarasıyla, tarih damgalı

Sık Sorulan Sorular

Şartname yazımıyla ilgili ortak sorular

Bu sorular bütün malzeme gruplarında aynıdır. İdari şartname farkı, doğrudan temin kullanımı ve şablonun koşulları dâhil beş sorunun tamamı Teknik Şartname Örnekleri sayfasında.