Pazartesi – Cuma, 09.00 – 18.00 WhatsApp

Endüstriyel Sarf ve Yedek Parça Alımı Teknik Şartname Örneği

45 kalemlik hazır tablo, muadil kabul ve izlenebilirlik maddeleriyle 12 maddelik şartname metni ve formüllü birim fiyat teklif cetveli.

Kısa cevap

Endüstriyel sarf ve yedek parça alımı için teknik şartname nasıl yazılır?

Yedek parça şartnamesi diğerlerinden bir yönüyle ayrılır: burada marka belirtmek çoğu zaman kaçınılmazdır, çünkü parça mevcut bir makineye takılacaktır. Kanun bunu yasaklamıyor — ama koşula bağlıyor: teknik özelliklerin belirlenemediği hâllerde “veya dengi” ibaresi eklenerek marka yazılabilir. Doğru yaklaşım, mümkün olan her kalemde ölçüyle tarif etmek (rulmanda iç × dış × genişlik, kayışta profil ve etkin uzunluk, keçede iç × dış × kalınlık), ölçüyle tarif edilemeyen kalemlerde ise marka + “veya dengi” + denklik ölçütü yazmaktır.

Şartname yazmak neden alımın en kritik yarım saati?

Yedek parçada yanlış şartnamenin bedeli parayla değil, duruş süresiyle ölçülür. Yanlış ölçüde gelen bir rulman, fiyatının yüz katı maliyet üretebilir — çünkü hat, doğrusu gelene kadar durur.

Bu yüzden yedek parça alımında en kritik madde teknik özellik değil, izlenebilirliktir: parçanın üzerinde üretici işareti ve parti/seri numarası bulunması, ambalajın orijinal olması ve menşe beyanının verilmesi. Rulman ve kayış gibi kalemlerde taklit ürün yaygındır; taklit bir rulman ilk haftalar çalışır, sonra beklenmedik anda arıza verir.

İkinci mesele muadil kararıdır. Muadil her zaman kötü değildir — bazı kalemlerde orijinalle aynı üreticinin farklı markası olabilir. Ama karar tedarikçiye bırakılmamalıdır: şartname hangi kalemlerde muadil kabul edildiğini ve denkliğin neye göre değerlendirileceğini yazmalıdır.

Şartnamede bulunması gereken 12 madde

Bir malzeme alımı teknik şartnamesinde bulunması gereken maddeler
#MaddeNe yazılırAtlanırsa ne olur
1Konu ve kapsamHangi malzeme grubunun, hangi iş için alındığıTeklif kapsamı tartışmalı hâle gelir
2Standartlara uygunlukAtıf yapılan TS/EN/ISO numaraları, CE ve varsa ruhsat şartı; ürün bir arayüz standardına bağlıysa o da yazılır (IP kamerada ONVIF profili)Belgesiz ürün gelir, muayenede reddedemezsiniz
3Marka ve model kuralıÖlçülebilir teknik kriter; marka yazılacaksa “veya dengi” ve denklik ölçütüYa tek markaya kilitlenirsiniz ya da itiraz alırsınız
4Ambalaj ve etiketlemeAmbalaj birimi, üretim/parti bilgisi, Türkçe etiketDökme veya etiketsiz ürün gelir, sayım yapılamaz
5Raf ömrüTeslimde kalan asgari raf ömrü oranı (örn. %75)Son kullanma tarihi yaklaşmış parti gönderilir
6Güvenlik bilgi formuKimyasallarda güncel Türkçe GBF/SDS şartıİSG denetiminde eksik belge olarak yazılır
7NumuneHangi kalemlerden, ne zaman, ücretsizKağıt üzerinde uyan ama işe yaramayan ürün alınır
8Teslim yeri ve süresiAdres(ler), gün sayısı, nakliye ve boşaltmanın kime ait olduğuNakliye bedeli sonradan fatura edilir
9Kısmi teslimİzinli mi, izinliyse irsaliye düzeniSipariş aylara yayılır, takip edilemez
10Muayene ve kabulKomisyon, red hâlinde değişim süresiUygunsuz malı iade etmenin dayanağı kalmaz
11GarantiCihaz/alet kalemlerinde süre ve müdahale süresiArızada tamir süresi belirsizleşir
12Fiyat ve fatura düzeniKDV hariç birim fiyat, teklif geçerlilik süresi, fatura düzeniTeklifler karşılaştırılamaz hâle gelir

Bu on iki madde indirilebilir Word şablonunda hazır metin olarak yer alıyor; nokta nokta bırakılan yerleri doldurmanız yeterli.

Marka yazma tuzağı

Şartname yazarken en çok yapılan hata, bilinen bir markanın ürün adını doğrudan tabloya yazmaktır. Sakıncası çift taraflıdır: tek markaya kilitlenen şartname o markanın bayisi dışında kimseden teklif alamaz, ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 12 nci maddesi şartnamede belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilmesine izin vermez — ancak teknik standart yoksa ya da teknik özellik belirlenemiyorsa, “veya dengi” ibaresiyle. Kanunun saydığı istisna asıl bu grupta devreye girer: parça mevcut bir makineye takılacağı için ölçü çoğu zaman markadan daha bağlayıcıdır — rulman, kayış ve keçede bağlantı ölçüsü yazıldığında marka adına gerek kalmaz; ölçünün ürünü tek başına belirlemediği kalemlerde ise denklik ölçütü yazılır.

Bu malzeme grubunda somut örnek
YazımSonuç
“Loctite 243 vida gevşemezlik”Marka tarifi — tek bayiye kilitler, kanunun aradığı fırsat eşitliğini bozar
“Anaerobik vida sabitleyici, orta mukavemet, sökülebilir, M6–M20 diş aralığı, sıcaklık dayanımı ≥150 °C”Ölçülebilir teknik kriter — herkes aynı şeye fiyat verir, muayenede tartışma çıkmaz

Pratik kural: marka adını sildiğinizde cümle anlamsızlaşıyorsa, o cümle teknik özellik değil marka tarifidir. Yukarıdaki “Loctite 243 vida gevşemezlik” yazımında marka adını silin ve geriye ne kaldığına bakın: ya hiçbir şey kalır ya da ürünü tek başına tanımlamaya yetmeyen bir-iki değer. Alt satırda ise marka hiç yoktur; buna karşılık ne alınacağı tereddütsüz anlaşılır ve şartı sağlayan her tedarikçi aynı satıra fiyat verebilir. “Veya dengi” yazımının kanuni koşulları, denklik ölçütünün nasıl yazılacağı ve dört ayrı yazım biçiminin karşılaştırması Teknik Şartname Örnekleri sayfasında ayrıntılı olarak anlatılıyor.

Endüstriyel Sarf ve Yedek Parça kalem listesi ve teknik özellikler

Aşağıda şablondaki 45 kalemin ilk 14 tanesi örnek olarak gösteriliyor. Tamamı — marka içermeyen, kopyalanabilir teknik özellik metinleriyle — indirilebilir Word ve Excel dosyalarında yer alıyor.

Endüstriyel Sarf ve Yedek Parça — örnek kalem satırları
SıraMalzemenin cinsiTeknik özellikleriBirimi
1Rulman, sabit bilyalıÖlçü (iç çap × dış çap × genişlik) ve tip numarası belirtilecek, C3 boşluk gerekiyorsa yazılacakAdet
2Rulman, konik makaralıTip numarası ve ölçü belirtilecekAdet
3Rulman yatağı (plummer blok)Mil çapı ve tip belirtilecek, keçeliAdet
4V kayışProfil (A/B/C/SPA/SPB/SPZ) ve etkin uzunluk belirtilecekAdet
5Triger (zamanlama) kayışıDiş profili, diş sayısı ve en belirtilecekAdet
6Zincir, ruloluAdım (örn. 08B-1, 10B-1) ve boy belirtilecek; künye ISO 606 (eski DIN 8187 numarası geri çekildi)Metre
7Zincir dişlisiAdım, diş sayısı ve göbek tipi belirtilecekAdet
8Keçe (radyal salmastra)Ölçü (iç × dış × kalınlık) ve malzeme (NBR / FKM) belirtilecekAdet
9O-ringİç çap × kesit ve malzeme (NBR / FKM / EPDM / silikon) belirtilecekAdet
10Conta, contalık levhaAsbestsiz sıkıştırılmış lifli conta levhası (DIN 28091-2), grafit veya PTFE; kalınlık ile çalışma sıcaklığı, basınç ve akışkan belirtilecekm²
11Salmastra (kaynatma)Kesit ölçüsü ve malzeme belirtilecekkg
12Kaplin (esnek göbek)Tip ve mil çapları belirtilecek, elastomer takozluAdet
13Hidrolik hortumİç çap, çalışma basıncı, rakor tipi ve boy belirtilecek, EN 853/856Adet
14Pnömatik hortum ve rakorDış çap (örn. 8 mm), çalışma basıncı ve rakor tipi belirtilecekMetre

Şablonun tamamında 45 kalem var. Kurumunuzun ihtiyacı olmayan satırları silin, eksik olanları ekleyin; teknik özellik metinlerini kendi tolerans ve değerlerinize göre uyarlayın.

Ölçüyle tarif edilebilen ve edilemeyen kalemler

Şartnameyi yazarken ilk iş, kalemleri bu ikiye ayırmaktır. Ölçüyle tarif edilebilen her kalemde marka yazmaya gerek yoktur.

Tarif yöntemi
KalemÖlçüyle tarif edilebilir mi?Yazılacak
RulmanEvetİç çap × dış çap × genişlik, tip numarası, boşluk sınıfı (C3 vb.)
V kayış / trigerEvetProfil (A/B/SPA…) ve etkin uzunluk; trigerde diş profili, diş sayısı, en
Keçe / O-ringEvetİç × dış × kalınlık ve malzeme (NBR / FKM / EPDM)
ZincirEvetAdım (08B-1 vb.), standart (ISO 606; eski DIN 8187 numarası geri çekildi ama piyasada hâlâ kullanılıyor), boy
Filtre elemanıKısmenFiltrasyon derecesi (mikron) ve ölçü yazılabiliyorsa marka gerekmez
Sensör / enkoderKısmenAlgılama mesafesi, çıkış tipi (PNP/NPN), gövde ölçüsü, bağlantı
Frekans çeviriciHayır (çoğu zaman)Mevcut sisteme ve haberleşme protokolüne bağlı — marka + “veya dengi” + ölçüt
Makineye özel yedekHayırMakine marka/model + parça numarası + “veya dengi” + denklik ölçütü

Alt satırlara indikçe marka yazma ihtiyacı artar; o durumda “veya dengi” ibaresi ve denklik ölçütü birlikte yazılır.

Taklit parçaya karşı: izlenebilirlik maddeleri

  • Orijinal ambalaj: ürün üreticinin orijinal ambalajında, ambalajı açılmamış olarak teslim edilecektir.
  • İşaretleme: parça üzerinde üretici markası, tip numarası ve üretim partisi/seri numarası okunabilir biçimde bulunacaktır.
  • Menşe beyanı: teslimatla birlikte menşe ve üretici bilgisi yazılı olarak verilecektir.
  • Numune ve muayene: idare, şüphe hâlinde numuneyi üreticinin yetkili temsilcisine doğrulatma hakkını saklı tutar.
  • Raf ömrü: elastomer içeren kalemlerde (kayış, keçe, O-ring, hortum) üretim tarihi belirtilecek; teslimde üretim üzerinden geçen süre … ayı aşmayacaktır.

Son madde çoğu şartnamede atlanır ama kritiktir: kauçuk ve elastomer esaslı parçalar depoda beklerken yaşlanır. Beş yıl önce üretilmiş bir keçe, kutusundan yeni çıksa bile yeni değildir.

Hangi parça stokta durmalı?

Şartname “ne alınacağını” tanımlar; “ne kadar alınacağı” ayrı bir karardır ve kritiklik ile tedarik süresine bağlıdır. Bir parçanın yokluğu hattı durduruyorsa ve tedarik süresi uzunsa, birim fiyatı düşük olsa bile stokta durmalıdır.

Yeniden sipariş noktası, emniyet stoğu ve min-maks seviyelerini hesaplamak için yedek parça stok seviyesi hesaplayıcısını, kritiklik sınıflandırması için kritik yedek parça rehberini kullanabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar ve doğru yazımı

Şartnamede sık yapılan hatalar ve doğru yazımı
Sık yazılanSorunDoğrusu
“Rulman, 6205”Boşluk sınıfı ve kalite beyanı yok“Sabit bilyalı rulman 6205-2RS, 25×52×15 mm, C3 boşluk, orijinal ambalajında, üzerinde üretici işareti ve parti numarası bulunacak”
“V kayış, B tipi”Etkin uzunluk yok — takılmaz“V kayış, profil B, etkin uzunluk 1750 mm”
“Keçe, 40 mm”Üç ölçüden biri var, malzeme yok“Radyal salmastra (keçe) 40×62×10 mm, NBR”
“Hidrolik yağ, 20 litre”Viskozite sınıfı yok“Hidrolik yağ ISO VG 46, 20 litre, güncel Türkçe güvenlik bilgi formu ile”
“Sensör”Tip, mesafe ve çıkış yok“Endüktif yaklaşım sensörü, M18 gövde, algılama mesafesi 8 mm, PNP NO çıkış, 10–30 V DC”
“X marka Y model yedek parça”“Veya dengi” ve denklik ölçütü yok“X marka Y model parça numarası Z veya dengi (denklik: aynı bağlantı ölçüsü, aynı veya üstü yük kapasitesi, aynı sızdırmazlık sınıfı)”

Ortak kural: bir cümle ölçülemiyorsa şartname maddesi değildir. “Kaliteli”, “sağlam”, “birinci sınıf”, “piyasada bilinen marka” gibi ifadeler muayene aşamasında hiçbir işe yaramaz.

Birim fiyat teklif cetveli

Bu grupta cetvelde ilk karışan şey ambalaj hacmi ya da ağırlığı: adet, metre, makara, bidon ve kova aynı listede yan yana durur; yağ, gres ve yapıştırıcıda ambalaj ölçüsü satırda yazılır. Cetveli göndermeden önce bunu satır satır kontrol edin. Şartname ne alınacağını tanımlar; birim fiyat teklif cetveli kaça alınacağını karşılaştırılabilir hâle getirir. İkisini tek dosyada birleştirmek yaygın bir hatadır — tedarikçi şartname metnini de değiştirebilir hâle gelir.

Aşağıdaki Excel’de dokuz sütunluk düzen kurulu ve tutar, KDV, genel toplam formüllüdür. Sütunların tek tek neden zorunlu olduğu ve en sık hangisinin karıştığı Teknik Şartname Örnekleri sayfasında anlatılıyor.

Endüstriyel Sarf ve Yedek Parça şartname ve teklif cetveli şablonları

İki dosya: düzenlenebilir Word şartname ve formüllü Excel birim fiyat teklif cetveli. İkisi de aynı kalem listesini kullanır, bu yüzden satır numaraları birebir eşleşir.

Her iki dosya da kayıt istemez, e-posta sormaz, doğrudan iner. İndirdikten sonra bizden teklif almak zorunda değilsiniz — dosyayı kendi tedarikçinizle kullanmanız bizim için sorun değil.

Şartname hazır — sırada ne var?

Şartname ve cetvel hazırlandıktan sonra iş, aynı dosyayı birden fazla tedarikçiye aynı biçimde göndermeye gelir. Aynı cetveli dolduran üç teklif yan yana konulabilir; farklı formatta gelen üç teklif konulamaz.

Kalemleri tek tek fiyatlandırmamızı isterseniz doldurduğunuz cetveli teklif formundan ya da WhatsApp’tan gönderin. Stok ve teslim süresi teyidi alınmadan fiyat vermiyoruz; bu yüzden dönüş biraz gecikirse sebebi budur.

Sık Sorulan Sorular

Yedek parça şartnamesine marka yazmak zorunda mıyım?

Ölçüyle tarif edilebilen kalemlerde (rulman, kayış, keçe, O-ring, zincir) yazmayın — ölçü ve malzeme yeterlidir. Makineye özel parçalarda tarif mümkün olmayabilir; o hâlde 4734 sayılı Kanunun 12 nci maddesi uyarınca “veya dengi” ibaresi eklenerek marka belirtilebilir. Denklik ölçütünü de yazmak kanunen zorunlu değildir ama muayene aşamasındaki tartışmayı bitirir.

Muadil yedek parça alınır mı?

Kalem kalem karar verilir. Kritikliği düşük, ölçüsü standart kalemlerde muadil genellikle sorunsuzdur. Emniyetle ilgili, yüksek devirli veya makinenin garanti kapsamındaki parçalarında orijinal tercih edilir. Karar tedarikçiye bırakılmamalı; şartnamede hangi kalemlerde muadil kabul edildiği açıkça yazılmalıdır.

Şartname yazımıyla ilgili ortak sorular

Şartnameye marka yazabilir miyim?

Kural olarak hayır: 4734 sayılı Kanunun 12 nci maddesi şartnamede belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilmesini yasaklıyor. İki istisna var — ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması. Bu hâllerde “veya dengi” ifadesi eklenmek şartıyla marka belirtilebilir. Denklik ölçütünü de yazmak kanunen zorunlu değildir ama muayene aşamasındaki tartışmayı bitirir.

Şablonu kendi kurumumuz için değiştirebilir miyim?

Evet. Word dosyası düzenlenebilir; madde metinlerini, kalem satırlarını ve nokta nokta bırakılan alanları serbestçe değiştirebilirsiniz. Kaynak gösterme veya izin alma zorunluluğu yoktur, kayıt da istenmez.

Bu sorular bütün malzeme gruplarında aynıdır. İdari şartname farkı, doğrudan temin kullanımı ve şablonun koşulları dâhil beş sorunun tamamı Teknik Şartname Örnekleri sayfasında.

Kaynaklar

  1. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu — Şartnameler (madde 12) ve ihale dokümanının içeriği (madde 27), Resmî Gazete 22.01.2002/24648
  2. Teknik şartname yapısı için referans alınan kamu belgeleri: üniversite idari ve mali işler daire başkanlıkları ile bilimsel araştırma projeleri birimlerinin yayımladığı mal alımı teknik şartnameleri ve birim fiyat teklif cetveli standart formları.

Kaynakları nasıl seçtiğimiz, sayıları nasıl doğruladığımız ve tarihlerin ne anlama geldiği yayın ilkelerimizde yazılı. Bir hata gördüyseniz info@aksco.com.tr adresine yazın; doğrulanan hatalar düzeltilir.

İhtiyaç listenizi gönderin, teklifiniz 1 iş günü içinde hazır olsun.

Liste, fotoğraf veya Excel — nasıl kolaysa öyle gönderin. Standart kalemlerde çoğu teklif aynı iş günü çıkar. Özel üretim, ithalat veya 50+ kalemlik listelerde süre uzayabilir; ne kadar süreceğini talebi aldığımız gün yazılı olarak bildiririz.