Vadeli Alımda Finansman Maliyeti Hesaplayıcı
Peşin ödeme iskontosu ile vade arasındaki seçimi yıllık orana çevirin; vadeli satışta fiyata eklenmesi gereken finansman payını hesaplayın.
Hesaplama aracı
Peşin iskonto ile vade arasındaki seçimi, ya da vadeli satışta fiyata eklenmesi gereken finansman payını hesaplayın.
Sonuç
Hesaplama tamamen tarayıcınızda çalışır; girdiğiniz veriler sunucularımıza gönderilmez. Yalnızca “Bu listeyi teklife çevir” düğmesine basarsanız sonuç, teklif formuna taşınmak üzere tarayıcınızın oturum belleğine geçici olarak yazılır.
Çözülmüş örnek
Varsayılan senaryoda — Hangi taraftasınız?: Alıcıyım — peşin iskonto mu, vade mi? · Fatura tutarı (TL, KDV hariç): 100000 · Peşin ödeme iskontosu (%): 2 — hesaplayıcının verdiği sonuçlar şunlar. Ana çıktı: VADEYİ kullanmak daha ucuz — 2.229 TL kazanç (hangisi daha ucuz). Sonuç, JavaScript çalıştırmadan da okunabilsin diye buraya da yazıldı: çıktı alındığında, betikler kapalıyken ya da bir arama motoru tarafından.
| Girdi | Değer |
|---|---|
| Hangi taraftasınız? | Alıcıyım — peşin iskonto mu, vade mi? |
| Fatura tutarı (TL, KDV hariç) | 100000 |
| Peşin ödeme iskontosu (%) | 2 |
| İskonto süresi (gün) | 10 |
| Vade (gün) | 45 |
| Kendi yıllık finansman maliyetiniz (%) | 45 |
| Sonuç | Değer |
|---|---|
| Durum | Kazanılan süre 35 gün · iskonto 2.000 TL |
| İskontodan vazgeçmenin yıllık maliyeti | %21,3 |
| Başabaş noktası | %21,3 — kendi para maliyetiniz bunun ALTINDAYSA peşin ödeyin |
| İki seçenek arasındaki fark | 2.229 TL |
| Hangisi daha ucuz | VADEYİ kullanmak daha ucuz — 2.229 TL kazanç |
| Vadenin günlük bedeli | 57 TL / gün |
Yukarıdaki alanlardan herhangi birini değiştirdiğinizde hesap yenilenir; bu tablo yalnızca varsayılan durumu gösterir. Para tutarları, araca gömülü varsayılan birim fiyatlarla ve Ağustos 2026 fiyat düzeyinde, KDV hariç hesaplanmıştır; gerçek bir bütçe için kendi fiyatlarınızı girin.
Vade bedava mıdır?
Hayır. Vade bir fiyattır; sadece faturada ayrı bir satır olarak görünmez. Tedarikçi “10 gün içinde ödemede %2 iskonto, vade 45 gün” diyorsa size 35 günlük kredi vermiş ve bunun bedelini %2 olarak fiyatlamış demektir. Küçük görünen bu oran, bir yılın yalnızca 35 günü için alındığından yıllığa çevrilince büyür.
Hesap tek satırdır: iskontoyu ödeyeceğiniz tutara oranlayın, sonra yılı kazandığınız gün sayısına bölün — 0,02 ÷ 0,98 × 365 ÷ 35 ≈ %21,3. Yani o vadeyi kullanmak, yıllık %21,3 faizle borçlanmakla aynı şeydir. Karar ise tek bir karşılaştırmadır: bu oran sizin kendi para maliyetinizden yüksekse peşin ödemek kazandırır, düşükse vadeyi kullanmak.
Formül ve neden yıllığa çevriliyor
Peşin iskontodan vazgeçmek, tedarikçiden kısa vadeli kredi almakla aynı şeydir. Kredinin faizi iskonto oranıdır, süresi de iskonto gününden vade gününe kadar olan farktır. İki teklifi karşılaştırabilmek için bu maliyeti yıllığa çevirmek gerekir — çünkü kendi banka maliyetiniz de yıllık ifade edilir.
Yıllık maliyet = [ iskonto ÷ (1 − iskonto) ] × [ 365 ÷ (vade − iskonto günü) ]
Paydadaki (1 − iskonto) kısmı en çok atlanan yerdir: iskontolu ödemede eline geçen para tam tutar değil, iskontolu tutardır; oran o tutara göre hesaplanır. Küçük görünen bir fark, yıllığa çevrilince büyür.
| Koşul | Kazanılan gün | Yıllık karşılığı (yaklaşık) |
|---|---|---|
| %2 / 10 gün · net 30 | 20 gün | %37 |
| %2 / 10 gün · net 45 | 35 gün | %21 |
| %2 / 10 gün · net 60 | 50 gün | %15 |
| %3 / 10 gün · net 30 | 20 gün | %56 |
| %1 / 10 gün · net 60 | 50 gün | %7 |
Tablo formülün kendisinden türetilmiştir, bir piyasa gözlemi değildir; kendi rakamlarınızı yukarıdaki hesaplayıcıya girin. Görülen şey şudur: iskonto oranı değil, kazanılan gün sayısı belirleyicidir. Aynı iskonto, vade uzadıkça ucuzlar.
Karar kuralı: kendi para maliyetinizle karşılaştırın
Hesaplanan yıllık oran tek başına “iyi” ya da “kötü” değildir. Anlamı ancak sizin paranızın size maliyetiyle karşılaştırıldığında ortaya çıkar: kredi faiziniz, KMH oranınız ya da o parayı başka yerde değerlendirdiğinizde elde edeceğiniz getiri.
Kural basit: hesaplanan oran sizin oranınızdan yüksekse peşin ödeyin — iskontoyu almak, borçlanmaktan ucuzdur. Düşükse vadeyi kullanın — tedarikçinin verdiği kredi, bankanınkinden ucuzdur. Hesaplayıcının “başabaş noktası” çıktısı bu kararın döndüğü oranı verir.
⚠ İki uyarı. Birincisi: nakit sıkışıksa bu hesap ikinci plandadır — vade, pahalı olsa bile nakit yaratır ve nakitsizliğin maliyeti yüzdeyle ölçülmez. İkincisi: peşin ödeme, malı teslim almadan yapılıyorsa tedarik riski de satın alıyorsunuz demektir; bu risk hesapta yoktur ve bir orana çevrilemez.
Satıcı tarafı: vadeli satarken fiyata ne eklenir?
Aynı hesap ters yönden de çalışır. Bayiye peşin ödeyip müşteriye vadeli satan bir firma, arada geçen bütün günler boyunca kendi parasını bağlamış olur. Bu bağlanan sürenin bedeli fiyata eklenmezse, marj kâğıt üzerinde durur ama kasada durmaz.
Eklenecek finansman = Alış × Aylık maliyet × (Ödemeden teslime kadar geçen gün + Müşteriye verilen vade) ÷ 30
Süreye teslime kadar geçen günü de katmak gerekir: para bayiye ödendiği anda bağlanır, faturanın kesildiği anda değil. Bu adım en sık atlanan yerdir ve uzun terminli işlerde farkı büyütür.
Hesaplayıcının satıcı modu ayrıca bir ek risk payı alanı taşır. Kur, fire ve tahsilat gecikmesi finansman maliyetinden ayrı kalemlerdir; ikisini tek orana gömmek, hangisinin ne kadar olduğunu sonradan göremediğiniz için hatalıdır.
Vadenin görünmeyen üç maliyeti
- Teminat ve limit. Vadeli çalışmak çoğu zaman teminat mektubu, çek ya da sigorta limiti ister; bunların da bir bedeli vardır ve iskonto karşılaştırmasında görünmez.
- Fiyat sabitleme kaybı. Uzun vade, tedarikçinin fiyat revizyon hakkını kullanma ihtimalini artırır; peşin kapanan bir alımda bu risk kapanır.
- Pazarlık gücü. Peşin ödeme, iskonto tablosunda yazmayan bir esneklik de açar — özellikle stok elden çıkarmak isteyen tedarikçide.
- Tahsilat riski (satıcı tarafında). Vade süresi uzadıkça tahsil edememe olasılığı artar; bu bir finansman değil risk kalemidir ve ayrı fiyatlanır.
Teklif isterken ne yazılmalı?
Teklif isteme yazısına tek bir cümle eklemek, gelen teklifleri karşılaştırılabilir kılar:
“Fiyatı hem peşin hem … gün vadeli olarak ayrı ayrı belirtiniz; peşin ödeme iskontosu varsa oranını ve geçerli gün sayısını yazınız.”
Bu cümle olmadan gelen teklifler farklı ödeme koşullarını içerdiği için kıyaslanamaz — en ucuz görünen teklif, en uzun vadeye sahip olduğu için ucuz görünüyor olabilir. Kıyası kurmanın doğru birimi TL değil, aynı ödeme koşuluna indirgenmiş TL’dir.
Biz bunu nasıl yapıyoruz
AKSCO’da müşteri vadeli öder, tedarikçilerin önemli bölümü peşin ister. Aradaki süre bizim finansman maliyetimizdir ve teklif fiyatına, marjdan ayrı bir kalem olarak eklenir — kur tamponu ve fire payıyla birlikte, her biri ayrı satır olarak hesaplanır. Bunu içeride ayrı tutmamızın sebebi şudur: bir iş beklenenden kârsız çıktığında hangi kalemin yanıldığını görebilmek gerekir.
Teklif isterken ödeme koşulunu siz belirtirseniz fiyatı ona göre kurarız; peşin ödeme söz konusuysa finansman payı fiyattan düşer ve bunu teklif üzerinde açıkça gösteririz.
Sık Sorulan Sorular
Peşin ödeme iskontosu kaçtan sonra kabul edilmeli?
Tek bir eşik yoktur — cevap sizin para maliyetinize bağlıdır. Doğru yöntem şu: iskontodan vazgeçmenin yıllık maliyetini hesaplayın (iskonto ÷ (1 − iskonto) × 365 ÷ kazanılan gün) ve kendi yıllık finansman maliyetinizle karşılaştırın. Hesaplanan oran sizinkinden yüksekse peşin ödemek kazandırır. Aynı %2 iskonto, 30 gün vadede yaklaşık %37’ye, 60 gün vadede %15’e denk gelir; yani eşik oranın kendisinde değil, kazanılan gün sayısındadır.
“2/10 net 30” ne demek?
Uluslararası tekliflerde sık geçen kısaltmadır: 10 gün içinde ödenirse %2 iskonto, aksi hâlde tam tutar 30 gün içinde ödenir. Kazanılan süre 20 gündür ve bu iskontodan vazgeçmenin yıllık maliyetini yaklaşık %37 yapar — çoğu işletmenin kredi maliyetinin üzerinde. Türkçe tekliflerde aynı koşul genellikle “10 gün içinde ödemede %2 iskonto, vade 30 gün” biçiminde yazılır.
Vadeli alımda KDV ne zaman ödenir?
KDV’nin doğuşu ödemeye değil, teslime ve faturaya bağlıdır; vade verilmesi bu tarihi ötelemez. Yani vadeli alımda malın bedelini sonra ödeseniz de, KDV o dönemin beyanına girer. Bu, nakit akışı hesabında en sık atlanan kalemdir: 100.000 TL’lik vadeli bir alımda 20.000 TL KDV, mal bedelinden önce nakit çıkışı yaratabilir. Kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın — bu sayfa vergi tavsiyesi vermez.
Satıcıysam vade farkını faturada ayrı satır mı göstermeliyim?
İki uygulama da görülür ve seçim ticari bir karardır: fiyata gömmek teklifi sade tutar, ayrı satır göstermek ise müşterinin peşin ödeyerek o kalemi düşürmesine imkân verir. Ancak alıcının 5018 sayılı Kanun’a tabi bir kamu idaresi olduğu işlerde ayrı satırlar konusunda dikkatli olun — bazı ek satırlar tevkifat doğurabilir; faturalandırma biçimini mali müşavirinize teyit ettirin.
Hesaplayıcı neden bir faiz oranı önermiyor?
Çünkü gömülen her oran tarihe bağlıdır ve aracı kısa sürede yanlış yapar. Piyasa faizi, kredi maliyeti ve “sektörde standart vade” gibi değerler firmadan firmaya ve aydan aya değişir. Araç yalnızca sizin girdiğiniz oranla çalışır; alanlardaki ön değerler örnektir, ölçüt değildir.
Nakit sıkışıkken bu hesap yine geçerli mi?
Hesap geçerlidir ama tek başına karar vermez. Vade, pahalı olsa bile nakit yaratır; nakitsizliğin maliyeti bir yüzdeyle ölçülmez ve çoğu zaman iskontodan çok daha yüksektir. Bu durumda doğru soru “hangisi ucuz” değil, “hangisi işi durdurmaz” olur.
Kaynaklar
- Yöntem notu — bu araç hiçbir piyasa faiz oranı, kredi maliyeti ortalaması veya “sektörde standart vade” değeri kullanmaz. Bu değerlerin tamamı tarihe ve firmaya bağlıdır; gömülen bir oran aracı kısa sürede yanlış yapar. Hesap yalnızca kullanıcının kendi girdiği finansman maliyeti üzerinden kurulur; alanlardaki ön değerler aracın boş açılmaması için seçilmiş örneklerdir, ölçüt değildir
- Kullanılan formül — “peşin iskontodan vazgeçmenin yıllık maliyeti”, işletme finansmanının standart ticari kredi maliyeti bağıntısıdır: iskonto oranının net tutara oranı, yılın kazanılan gün sayısına bölünmesiyle yıllığa çevrilir. Bağıntı bir mevzuat hükmü değil, aritmetik bir dönüşümdür; sayfada açık yazılmıştır ve elle de doğrulanabilir
Kaynakları nasıl seçtiğimiz, sayıları nasıl doğruladığımız ve tarihlerin ne anlama geldiği yayın ilkelerimizde yazılı. Bir hata gördüyseniz info@aksco.com.tr adresine yazın; doğrulanan hatalar düzeltilir.
İlgili rehberler
Teklif İsteme Yazısı (RFQ) Örneği
Ödeme koşulunu teklife yazdıran cümlenin yeri.
Devamını okuyunTedarikçi Konsolidasyonu İşlem Maliyeti Hesaplayıcı
Aynı alımın işlem maliyeti tarafı.
Devamını okuyunKurumsal Satın Alma Süreci
Ödeme koşulunun süreçte nerede sabitlendiği.
Devamını okuyunBirim Fiyat Teklif Cetveli
Teklifleri aynı tabana indiren formüllü çizelge.
Devamını okuyunİhtiyaç listenizi gönderin, teklifiniz 1 iş günü içinde hazır olsun.
Liste, fotoğraf veya Excel — nasıl kolaysa öyle gönderin. Standart kalemlerde çoğu teklif aynı iş günü çıkar. Özel üretim, ithalat veya 50+ kalemlik listelerde süre uzayabilir; ne kadar süreceğini talebi aldığımız gün yazılı olarak bildiririz.