Havalandırma, Klima ve Filtre Alımı Teknik Şartname Örneği
30 kalemlik hazır tablo, ISO 16890 filtre sınıfı ve basınç kaybı maddeleriyle 12 maddelik şartname metni ve formüllü cetvel.
Havalandırma filtresi alımında şartname nasıl yazılır?
Filtre şartnamesinde üç sayı belirleyicidir ve üçü de yazılmadığında teklifler karşılaştırılamaz: filtre sınıfı (ISO 16890’a göre ISO Coarse / ePM10 / ePM2,5 / ePM1 ve yüzdesi), temiz basınç kaybı (anma debisinde, Pa) ve çerçeve ölçüsü (en × boy × derinlik, mm). Sınıf yazılmadığında ucuz teklif daha düşük sınıftan gelir; basınç kaybı yazılmadığında filtre ucuz alınır ama fan enerjisiyle kat kat pahalıya kullanılır — bir filtrenin yıllık enerji maliyeti çoğu zaman satın alma fiyatını aşar. Ölçü ise ölçülerek yazılır: eski siparişten kopyalanan ölçü, çerçeve değiştiyse sızdırır ve hava filtrenin yanından geçer.
Şartname yazmak neden alımın en kritik yarım saati?
Filtre, satın almanın “fiyatı yanıltan” kalemidir. Etiket fiyatı düşük olan filtre, yılda binlerce saat çalışan bir fanın karşısında daha yüksek basınç kaybıyla duruyorsa toplam maliyeti yükseltir. Bu yüzden şartnamede temiz basınç kaybının üst sınırı yazılır.
İkinci kritik nokta sınıf sisteminin değişmiş olmasıdır. EN 779’un F ve G sınıfları geri çekildi; yerine ISO 16890 geldi ve sınıflandırma artık yakalanan partikül kesrinin yüzdesine göre yapılıyor. Hâlâ “F7 filtre” diye yazılan şartnameler var; bu, tedarikçiyi kendi yorumuna bırakır.
Üçüncüsü ölçü ve sızdırmazlık. Filtrenin görevini yapması için havanın filtrenin içinden geçmesi gerekir; kötü oturan bir filtrede hava kenarından dolanır ve fark basınç göstergesi bunu göstermez — sistem sorunsuz görünürken filtreleme yapılmıyordur.
Şartnamede bulunması gereken 12 madde
| # | Madde | Ne yazılır | Atlanırsa ne olur |
|---|---|---|---|
| 1 | Konu ve kapsam | Hangi malzeme grubunun, hangi iş için alındığı | Teklif kapsamı tartışmalı hâle gelir |
| 2 | Standartlara uygunluk | Atıf yapılan TS/EN/ISO numaraları, CE ve varsa ruhsat şartı; ürün bir arayüz standardına bağlıysa o da yazılır (IP kamerada ONVIF profili) | Belgesiz ürün gelir, muayenede reddedemezsiniz |
| 3 | Marka ve model kuralı | Ölçülebilir teknik kriter; marka yazılacaksa “veya dengi” ve denklik ölçütü | Ya tek markaya kilitlenirsiniz ya da itiraz alırsınız |
| 4 | Ambalaj ve etiketleme | Ambalaj birimi, üretim/parti bilgisi, Türkçe etiket | Dökme veya etiketsiz ürün gelir, sayım yapılamaz |
| 5 | Raf ömrü | Teslimde kalan asgari raf ömrü oranı (örn. %75) | Son kullanma tarihi yaklaşmış parti gönderilir |
| 6 | Güvenlik bilgi formu | Kimyasallarda güncel Türkçe GBF/SDS şartı | İSG denetiminde eksik belge olarak yazılır |
| 7 | Numune | Hangi kalemlerden, ne zaman, ücretsiz | Kağıt üzerinde uyan ama işe yaramayan ürün alınır |
| 8 | Teslim yeri ve süresi | Adres(ler), gün sayısı, nakliye ve boşaltmanın kime ait olduğu | Nakliye bedeli sonradan fatura edilir |
| 9 | Kısmi teslim | İzinli mi, izinliyse irsaliye düzeni | Sipariş aylara yayılır, takip edilemez |
| 10 | Muayene ve kabul | Komisyon, red hâlinde değişim süresi | Uygunsuz malı iade etmenin dayanağı kalmaz |
| 11 | Garanti | Cihaz/alet kalemlerinde süre ve müdahale süresi | Arızada tamir süresi belirsizleşir |
| 12 | Fiyat ve fatura düzeni | KDV hariç birim fiyat, teklif geçerlilik süresi, fatura düzeni | Teklifler karşılaştırılamaz hâle gelir |
Bu on iki madde indirilebilir Word şablonunda hazır metin olarak yer alıyor; nokta nokta bırakılan yerleri doldurmanız yeterli.
Marka yazma tuzağı
Şartname yazarken en çok yapılan hata, bilinen bir markanın ürün adını doğrudan tabloya yazmaktır. Sakıncası çift taraflıdır: tek markaya kilitlenen şartname o markanın bayisi dışında kimseden teklif alamaz, ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 12 nci maddesi şartnamede belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilmesine izin vermez — ancak teknik standart yoksa ya da teknik özellik belirlenemiyorsa, “veya dengi” ibaresiyle. Bu grupta üç ayrı ölçüt zinciri var ve hiçbirinde marka adı geçmez: filtrede sınıf ve yüzdesi, temiz basınç kaybı ve çerçeve ölçüsü; kanal ve fanda debi ile statik basınç; klimada kapasite ve enerji sınıfı.
| Yazım | Sonuç |
|---|---|
| “Camfil Hi-Flo F7 torba filtre” | Marka tarifi — tek bayiye kilitler, kanunun aradığı fırsat eşitliğini bozar |
| “Torba filtre, TS EN ISO 16890’a göre ISO ePM1 %… sınıfı, cep sayısı ve boyu belirtilmiş, temiz basınç kaybı ≤… Pa, çerçeve ölçüsü … × … × … mm” | Ölçülebilir teknik kriter — herkes aynı şeye fiyat verir, muayenede tartışma çıkmaz |
Pratik kural: marka adını sildiğinizde cümle anlamsızlaşıyorsa, o cümle teknik özellik değil marka tarifidir. Yukarıdaki “Camfil Hi-Flo F7 torba filtre” yazımında marka adını silin ve geriye ne kaldığına bakın: ya hiçbir şey kalır ya da ürünü tek başına tanımlamaya yetmeyen bir-iki değer. Alt satırda ise marka hiç yoktur; buna karşılık ne alınacağı tereddütsüz anlaşılır ve şartı sağlayan her tedarikçi aynı satıra fiyat verebilir. “Veya dengi” yazımının kanuni koşulları, denklik ölçütünün nasıl yazılacağı ve dört ayrı yazım biçiminin karşılaştırması Teknik Şartname Örnekleri sayfasında ayrıntılı olarak anlatılıyor.
Havalandırma, Klima ve Filtre Malzemesi kalem listesi ve teknik özellikler
Aşağıda şablondaki 30 kalemin ilk 14 tanesi örnek olarak gösteriliyor. Tamamı — marka içermeyen, kopyalanabilir teknik özellik metinleriyle — indirilebilir Word ve Excel dosyalarında yer alıyor.
| Sıra | Malzemenin cinsi | Teknik özellikleri | Birimi |
|---|---|---|---|
| 1 | Kaset (panel) filtre | ISO Coarse sınıfı, karton veya galvaniz çerçeve, sentetik filtre ortamı, derinlik 25 mm veya 48 mm, ölçü siparişe göre | Adet |
| 2 | Torba (bag) filtre | ISO ePM10 / ePM2,5 / ePM1 sınıfından biri, cep sayısı ve cep boyu belirtilmiş, galvaniz veya plastik çerçeve, temiz basınç kaybı veri sayfasında verilmiş | Adet |
| 3 | Mini pileli (kompakt) filtre | ISO ePM1 sınıfı, derinlik 292 mm veya 96 mm, plastik veya galvaniz çerçeve, temiz basınç kaybı ve anma debisi etikette | Adet |
| 4 | HEPA filtre | EN 1822’ye göre sınıflandırılmış, sızdırmazlık contası tek parça, tarama (scan) test raporu ile, ölçü ve derinlik siparişe göre | Adet |
| 5 | Aktif karbon filtre | Granül veya kaset tipi, karbon ağırlığı ve temas süresi veri sayfasında, koku ve gaz fazı için, ön filtre ile birlikte kullanılır | Adet |
| 6 | Metal yıkanabilir filtre | Alüminyum kafes, yıkanıp tekrar kullanılabilir, mutfak davlumbazı ve ön filtre uygulaması için, ölçü siparişe göre | Adet |
| 7 | Rulo filtre ortamı | Sentetik elyaf, kalınlık 10–20 mm, genişlik 1 m veya 2 m, metre olarak kesilir | m |
| 8 | Filtre çerçevesi ve kızak | Galvaniz sac, kaset veya torba filtre ölçüsüne uygun, conta ve klipsi ile | Adet |
| 9 | Fark basınç göstergesi (manometre) | Ölçüm aralığı 0–250 Pa veya 0–500 Pa, ibreli veya dijital, filtre bankosu üzerine montaj için hortum ve rakor takımıyla | Adet |
| 10 | Spiral hava kanalı | Galvaniz sac, çap 100–500 mm, boy 3 m, et kalınlığı çapa göre | Adet |
| 11 | Flex (esnek) kanal | Alüminyum lamine veya izoleli, çap 100–400 mm, kutuda 10 m | Kutu |
| 12 | Kanal bağlantı elemanı | Dirsek, redüksiyon, T parça ve manşon; galvaniz sac, çap ve açı siparişe göre | Adet |
| 13 | Kanal bandı ve conta | Alüminyum folyo bant veya kauçuk conta, genişlik 50 mm veya 75 mm | Rulo |
| 14 | Menfez (üfleme/emiş) | Alüminyum veya sac, tek veya çift sıra kanatlı, damperli seçenekli, elektrostatik toz boyalı, ölçü siparişe göre | Adet |
Şablonun tamamında 30 kalem var. Kurumunuzun ihtiyacı olmayan satırları silin, eksik olanları ekleyin; teknik özellik metinlerini kendi tolerans ve değerlerinize göre uyarlayın.
Filtre sınıfını şartnameye nasıl yazarsınız?
Sınıf, uygulamanın gerektirdiği kadar yazılır; “en yüksek sınıf” yazmak basınç kaybını ve dolayısıyla enerji maliyetini gereksiz yükseltir. Doğru yazım sınıf + yüzde biçimindedir.
| Yazım | Ne anlama gelir |
|---|---|
| ISO Coarse ≥%… | Kaba tozu tutma oranı — ön filtre ve davlumbaz uygulamaları |
| ISO ePM10 ≥%… | 10 µm ve altı partikül kesrinin yüzdesi |
| ISO ePM2,5 ≥%… | 2,5 µm ve altı partikül kesrinin yüzdesi |
| ISO ePM1 ≥%… | 1 µm ve altı partikül kesrinin yüzdesi — ofis ve temiz alan uygulamalarının tipik gerekliliği |
HEPA filtreler bu sistemin dışındadır ve ayrı bir standarda göre sınıflandırılır; HEPA istenen yerde sınıf, sızdırmazlık contası ve tarama (scan) test raporu ayrıca şartnameye yazılır.
Basınç kaybı ve değişim tetiği
Şartnameye iki basınç değeri girer. Temiz basınç kaybı satın alma kriteridir ve üst sınır olarak yazılır (anma debisinde, Pa). Değişim tetiği ise işletme kuralıdır ve bakım şartnamesine yazılır: temiz değerin üzerine sabit bir artış ya da temiz değerin üç katı — hangisi küçükse.
Piyasada yaygın olan “450 Pa’da değiştir” kuralı bir işletme limiti değildir; geri çekilmiş bir laboratuvar toz yükleme testinin bitiş noktasıdır. Bakım talimatınızda bu sayı varsa nereden geldiğini sorgulayın — yıllık enerji maliyetini belirgin biçimde yükseltir. Kendi santralinizin rakamlarını görmek için filtre enerji hesaplayıcısını kullanabilirsiniz.
Ölçü nasıl verilir?
- Ölçülerek — eski siparişten kopyalanmaz; çerçeveler değişmiş olabilir.
- En × boy × derinlik, mm olarak. Derinlik basınç kaybını ve toz tutma kapasitesini doğrudan etkiler.
- Çerçeve malzemesi — karton, galvaniz veya plastik.
- Adet ve konum — hangi santralde kaç adet; aynı santralde farklı ölçüler olabilir.
- Sızdırmazlık — conta tipi ve filtrenin kızağa oturma biçimi; kritik uygulamada sızdırmazlık testi istenir.
Sık yapılan hatalar ve doğru yazımı
| Sık yazılan | Sorun | Doğrusu |
|---|---|---|
| “F7 torba filtre” | Geri çekilmiş sınıf sistemi | “Torba filtre, ISO ePM1 ≥%…, cep sayısı ve boyu belirtilmiş, çerçeve … × … × … mm” |
| “Filtre, 10 adet” | Ölçü ve sınıf yok — hiçbir teklif kıyaslanamaz | “Kaset filtre, ISO Coarse ≥%…, 592×592×48 mm, galvaniz çerçeve” |
| “Kaliteli filtre” | Ölçülebilir kriter yok | “Temiz basınç kaybı anma debisinde ≤… Pa, ölçüm raporu ile” |
| “HEPA filtre” | Sınıf ve test raporu yok | “HEPA filtre, sınıfı belirtilmiş, tek parça sızdırmazlık contası, tarama (scan) test raporu ile” |
| “Klima bakım seti” | İçerik tanımsız | “Klima bakımı için: kaset filtre (… ölçü, … adet), kayış (profil ve boy), yatak/rulman (ölçü), kondens tavası temizlik kimyasalı” |
| “Hava kanalı” | Çap, et kalınlığı ve boy yok | “Spiral hava kanalı, galvaniz sac, çap … mm, boy 3 m, et kalınlığı çapa uygun” |
Ortak kural: bir cümle ölçülemiyorsa şartname maddesi değildir. “Kaliteli”, “sağlam”, “birinci sınıf”, “piyasada bilinen marka” gibi ifadeler muayene aşamasında hiçbir işe yaramaz.
Birim fiyat teklif cetveli
Bu grupta cetvelde ilk karışan şey takım mı adet mi: klima takımla (iç + dış ünite), flex kanal 10 m’lik kutuyla, bakır boru metreyle fiyatlanır; montajın dahil olup olmadığı ayrı satırdır. Cetveli göndermeden önce bunu satır satır kontrol edin. Şartname ne alınacağını tanımlar; birim fiyat teklif cetveli kaça alınacağını karşılaştırılabilir hâle getirir. İkisini tek dosyada birleştirmek yaygın bir hatadır — tedarikçi şartname metnini de değiştirebilir hâle gelir.
Aşağıdaki Excel’de dokuz sütunluk düzen kurulu ve tutar, KDV, genel toplam formüllüdür. Sütunların tek tek neden zorunlu olduğu ve en sık hangisinin karıştığı Teknik Şartname Örnekleri sayfasında anlatılıyor.
Havalandırma, Klima ve Filtre Malzemesi şartname ve teklif cetveli şablonları
İki dosya: düzenlenebilir Word şartname ve formüllü Excel birim fiyat teklif cetveli. İkisi de aynı kalem listesini kullanır, bu yüzden satır numaraları birebir eşleşir.
- DOCXHavalandırma, Klima ve Filtre Malzemesi teknik şartname örneği (Word)12 hazır madde + 30 kalemlik teknik özellik tablosu + onay bloğu. Doldurulacak alanlar nokta nokta bırakıldı.
- XLSXBirim fiyat teklif cetveli (Excel)Tutar, KDV ve genel toplam formüllü. İkinci sayfada şartnamenize kopyalayabileceğiniz kalem havuzu var.
Her iki dosya da kayıt istemez, e-posta sormaz, doğrudan iner. İndirdikten sonra bizden teklif almak zorunda değilsiniz — dosyayı kendi tedarikçinizle kullanmanız bizim için sorun değil.
Şartname hazır — sırada ne var?
Şartname ve cetvel hazırlandıktan sonra iş, aynı dosyayı birden fazla tedarikçiye aynı biçimde göndermeye gelir. Aynı cetveli dolduran üç teklif yan yana konulabilir; farklı formatta gelen üç teklif konulamaz.
Kalemleri tek tek fiyatlandırmamızı isterseniz doldurduğunuz cetveli teklif formundan ya da WhatsApp’tan gönderin. Stok ve teslim süresi teyidi alınmadan fiyat vermiyoruz; bu yüzden dönüş biraz gecikirse sebebi budur.
- Diğer malzeme gruplarının şartname şablonları
- Boş birim fiyat teklif cetveli (her alım için)
- Satın alma talep formu şablonu ve doldurma rehberi
- Kamu alımında usul belirleyici — tutarınız doğrudan temin, pazarlık usulü ve eşik değer sınırlarının hangisinin içinde?
- 2026 parasal limitleri ve eşik değerler — madde numarasıyla, tarih damgalı
Sık Sorulan Sorular
Eski F7 / M5 sınıfının yeni karşılığı nedir?
Birebir karşılık yoktur — iki sistem farklı şeyi ölçer. Eski sınıflar tek bir test tozuna karşı ortalama verimi, yeni sistem ise belirli bir partikül kesrinin yakalanma yüzdesini ifade eder. Doğru yol, eski sınıfı çevirmeye çalışmak değil, uygulamanın gerektirdiği partikül kesrini ve yüzdesini yazmaktır. Tedarikçiden eski ürünün yeni sistemdeki sınıfını belgelemesini isteyebilirsiniz.
Filtre şartnamesine marka yazmadan nasıl aynı filtreyi alırım?
Üç sayıyla: sınıf + yüzde, temiz basınç kaybı üst sınırı ve çerçeve ölçüsü. Bu üçü yazıldığında farklı üreticilerin ürünleri gerçekten karşılaştırılabilir hâle gelir. Mevcut filtrenizin etiketini fotoğraflayıp gönderirseniz bu üç değeri biz de çıkarabiliriz.
Şartname yazımıyla ilgili ortak sorular
Şartnameye marka yazabilir miyim?
Kural olarak hayır: 4734 sayılı Kanunun 12 nci maddesi şartnamede belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilmesini yasaklıyor. İki istisna var — ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması. Bu hâllerde “veya dengi” ifadesi eklenmek şartıyla marka belirtilebilir. Denklik ölçütünü de yazmak kanunen zorunlu değildir ama muayene aşamasındaki tartışmayı bitirir.
Şablonu kendi kurumumuz için değiştirebilir miyim?
Evet. Word dosyası düzenlenebilir; madde metinlerini, kalem satırlarını ve nokta nokta bırakılan alanları serbestçe değiştirebilirsiniz. Kaynak gösterme veya izin alma zorunluluğu yoktur, kayıt da istenmez.
Bu sorular bütün malzeme gruplarında aynıdır. İdari şartname farkı, doğrudan temin kullanımı ve şablonun koşulları dâhil beş sorunun tamamı Teknik Şartname Örnekleri sayfasında.
Kaynaklar
- 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu — Şartnameler (madde 12) ve ihale dokümanının içeriği (madde 27), Resmî Gazete 22.01.2002/24648
- Teknik şartname yapısı için referans alınan kamu belgeleri: üniversite idari ve mali işler daire başkanlıkları ile bilimsel araştırma projeleri birimlerinin yayımladığı mal alımı teknik şartnameleri ve birim fiyat teklif cetveli standart formları.
Kaynakları nasıl seçtiğimiz, sayıları nasıl doğruladığımız ve tarihlerin ne anlama geldiği yayın ilkelerimizde yazılı. Bir hata gördüyseniz info@aksco.com.tr adresine yazın; doğrulanan hatalar düzeltilir.
İlgili rehberler
İhtiyaç listenizi gönderin, teklifiniz 1 iş günü içinde hazır olsun.
Liste, fotoğraf veya Excel — nasıl kolaysa öyle gönderin. Standart kalemlerde çoğu teklif aynı iş günü çıkar. Özel üretim, ithalat veya 50+ kalemlik listelerde süre uzayabilir; ne kadar süreceğini talebi aldığımız gün yazılı olarak bildiririz.