Elektrik Sarf ve Pano Yedek Malzeme Listesi

Pano yedeğinde karar kuralı

Her kalemi stoklamak sermayeyi bağlar, hiçbir kalemi stoklamamak hattı durdurur. Doğru orta nokta iki soruyla bulunur:

1. Bu kalem arızalandığında ne durur? Tek bir aydınlatma devresi mi, yoksa üretim hattı mı? Duruşun saatlik maliyetini yazın.
2. Temini ne kadar sürer? Aynı gün bulunuyorsa stok gereksiz; sipariş süresi 3 günden uzunsa stok zorunlu.

İki cevabı çarparsanız kalem kendini sıralar: yüksek duruş maliyeti + uzun temin olan kalemler her zaman raftadır. Yöntemin genel çerçevesi için kritik yedek parça stok seviyesi rehberine bakabilirsiniz.

Pano yedeğinde en sık yapılan hata, pahalı kalemleri stoklayıp ucuzları atlamaktır. Gerçekte hattı en çok durduran kalemler ucuz olanlardır: sigorta, yardımcı kontak, klemens, sinyal lambası.

Kalem bazında yedek listesi

Bu liste genel amaçlı bir dağıtım/motor panosu içindir. Frekans konvertörü, PLC veya özel kontrol kartı içeren panolarda yedek kararı üretici destek süresine göre ayrıca verilir.

Kaçak akım rölesinde en kritik ve en çok atlanan parametre TİPTİR. Sürücü (VFD), UPS, LED sürücü, invertör veya EV şarj gibi DC bileşen üreten yüklerin bulunduğu devrede Tip AC röle, DC kaçak akımda kilitlenir ve açmaz — koruma varmış gibi görünür, yoktur. Bu devrelerde en az Tip A, gereğinde Tip F veya B kullanılır. Yedekten yanlış tip takmak, panoyu korumasız bırakmakla aynı şeydir.

Aynı marka mı, muadil mi?

Pano malzemesinde muadil kullanımı mümkündür ama sınırı vardır. Ölçü ve elektriksel değer aynıysa çoğu pasif kalemde (klemens, kanal, pabuç, makaron) muadil sorunsuzdur.

• Muadil rahat kullanılır: klemens, kablo kanalı, pabuç, makaron, kelepçe, ray, etiket.
• Dikkatli kullanılır: otomat sigorta, sinyal lambası, buton — ölçü ve değer birebir eşleşmeli, sertifikası sorulmalı.
• Marka bütünlüğü korunmalı: kontaktör + termik röle + yardımcı kontak üçlüsü. Bunlar mekanik olarak birbirine takılır; farklı markalar çoğu zaman uymaz.
• En dikkatli davranılacak: kaçak akım rölesi ve ana kesici. Buradaki ölçüt marka değil belge ve değer uyumudur: TS EN 61008-1 / 61009-1 belgeli, aynı In / IΔn / tip / kutup / kısa devre dayanımına sahip farklı bir marka kullanılabilir. Asıl kısıt şudur: tip testli bir panoda (TS EN 61439) cihaz markasını değiştirmek panonun tip test doğrulamasını ve üreticinin kaskad/seçicilik tablolarını geçersiz kılabilir; tarak baraj ve montaj uyumu da markaya bağlıdır.

Satın alma tarafında pratik yöntem: teklifte “muadil kabul edilir” yazan kalemleri ve “marka birebir” olması gerekenleri baştan ayırmak. Bu tek satır, teklif karşılaştırmasını çok daha hızlı hale getirir.

Etiketleme ve yerleşim

Yedek malzeme, bulunamıyorsa yok sayılır. Pano yedeği için pratik düzen:

• Yedekler pano odasında değil, ayrı bir dolapta ve nem almayacak şekilde saklanır
• Her kutuda: kalem adı, marka-model, elektriksel değer ve hangi panoda kullanıldığı
• Pano tek hat şeması dolabın kapağında asılı olur
• Kritik kalemlerde asgari stok seviyesi etikete yazılır (“asgari 2 adet”)
• Kullanılan yedek aynı gün siparişe girer — “sonra alırız” stoku bitirir
• Yılda bir sayım: raf ömrü olan kalemler (akü, filtre) tarih kontrolünden geçer

Yıllık gözden geçirme

Pano yedek listesi bir kez yapılıp bırakılan bir liste değildir. Yılda bir kez şu üç soru sorulur: hangi kalem hiç kullanılmadı (stoktan çıkarılabilir), hangi kalem birden fazla kez bitti (asgari seviyesi artırılmalı), panoya ne eklendi (yeni kalem gerekiyor mu).

Bu gözden geçirme, bakım ekibinin arıza kayıtlarıyla birlikte yapıldığında en doğru sonucu verir; arıza defteri yoksa ilk yıl için tahminle başlanır ve ikinci yılda gerçek verilerle düzeltilir.

Teklif isterken yazılacaklar

Bu sayfa satın alma tarafını anlatır. Pano içinde her türlü malzeme değişimi enerji kesilerek, kilitleme-etiketleme (LOTO) uygulanarak ve yetkili elektrikçi tarafından yapılır.

• Her kalemin elektriksel değeri: amper, gerilim, kutup sayısı, mA (kaçak akımda)
• Kaçak akım rölesinde TİP: AC / A / F / B — panodaki ile aynı ya da üst tip
• Kontaktörde bobin gerilimi (230 V AC mi, 24 V DC mi)
• Termik rölede ayar aralığı (örn. 9–13 A)
• Sigortada tip: B / C / D eğrisi ve kesme kapasitesi (kA)
• NH sigortada boy (00 / 1 / 2 / 3) ve amper
• Klemens ve pabuçta kesit (mm²) ve adet
• Hangi kalemlerde muadil kabul, hangilerinde marka birebir
• Teslim yeri ve aciliyet: duruş varsa ayrıca belirtin

Bu kalemlerin tamamı tek teklifte fiyatlanabilir. Elektrik ve aydınlatma kapsamımızda pano malzemesi, kablo, armatür ve montaj sarfı birlikte değerlendirilir; ihtiyaç listenizi göndermeniz yeterli.

Sık Sorulan Sorular