İşyeri Hijyen Sarf Tüketim ve Maliyet Hesaplayıcı

Katsayılar ve formül

Hesabın tamamı tek bir çarpımdan ibarettir ve elle de yapılabilir:

Aylık ihtiyaç = (Çalışan sayısı + Ziyaretçi × 0,35) × Aylık çalışma günü × Kişi-gün katsayısı ÷ Ambalaj birimi

Ziyaretçiler tam kişi sayılmaz; tesiste geçirdikleri süre kısa olduğu için 0,35 katsayısıyla eklenir — bu bizim planlama değerimizdir, ölçülmüş bir oran değildir. Vardiyalı çalışan tesislerde çalışan sayısı değil kişi-gün esas alınır: 3 vardiyada 20’şer kişi çalışan bir tesiste günlük kişi sayısı 60’tır, 22 iş gününde 1.320 kişi-gün eder.

Tuvalet kağıdında ara birim metredir; hesabı rulo adedi üzerinden kurmak en sık yapılan hatadır. Kullanım başına ortalama 0,75 m kağıt planlanır. Buradan sipariş adedine geçmek için ruloyu adıyla değil metresiyle almanız gerekir: Türkiye’de dispenser rulosunun adı “mini jumbo”dur, koli genellikle 12 ruloludur ve uzunluk 72 m ile 170 m arasında değişir. 100 metrelik bir rulo ~133 kullanıma, 150 metrelik ~200 kullanıma yeter — yani aynı ada sahip iki ürün arasında iki kata yakın fark vardır.

“Mini jumbo” tek bir ürün değildir

Kağıt tüketim hesabını en çok bozan şey katsayılar değil, ambalaj adının belirsizliğidir. Aşağıdaki tablo, Türkiye’de satılan gerçek ürünlerin yayımlanmış teknik verilerinden derlendi (Tork, Selpak Professional, Marathon, Focus, Rulopak, Eti Kağıt ve kurumsal toptancı listeleri).

Rulo çapı iki ekonomik ve markalı sınıfta aynıdır (≈19 cm, iç çap ≈6 cm) — yani dispensere ikisi de takılır ve gözle ayırt edilmez. Fark yalnızca sarım metresindedir. Bu yüzden şartnameye ve siparişe “mini jumbo” yazmak yetmez; rulo uzunluğu (m) ve koli net ağırlığı (kg) birlikte yazılmalıdır. Aralıkların uçlarını birbirine karıştırmayın: 170 metrelik rulo 9,4 cm ende sarıldığı için kolisi 6,4 kg’da kalır — aşağıdaki denetim formülünü her zaman kendi teklifinizdeki metre + en ikilisiyle çalıştırın.

Kilogram, rulonun değil kolinin birimidir. “4 kg mini jumbo” ifadesi 12 rulodan oluşan kolinin net ağırlığını anlatır — tek bir rulo yaklaşık 340 gramdır. Bir rulonun 4 kg gelmesi fiziksel olarak mümkün değildir.

İki değeri birbiriyle denetleyebilirsiniz. Kâğıdın gramajı dar bir bantta durduğu için (kat başına 16–20 g/m², incelediğimiz 13 üründe istisnasız) metraj ile kilo birbirini doğrular:

Koli net kg ≈ Rulo uzunluğu (m) × Rulo eni (m) × Kat sayısı × 17 g/m² × Koli içi rulo ÷ 1000

Örnek: 100 m × 0,10 m × 2 kat × 17 × 12 ÷ 1000 = 4,1 kg — piyasadaki “12’li 4 kg” ürünüyle birebir örtüşür. 150 metrelik rulo aynı hesapla 6,1 kg verir ve markalı ürünlerin beyanı da 5,9–6,4 kg aralığındadır. Size gelen teklifte metraj ile kilo bu formülden %10’dan fazla sapıyorsa beyanlardan biri yanlıştır; sormaya değer.

Tesis tipine göre kişi-gün tüketim katsayıları

Ofis satırında kağıt havlu ve tuvalet kâğıdı değerleri sektör yayınlarındaki aralıklara dayanır (aşağıda); sabun, dezenfektan ve çöp poşeti değerlerinin yayımlanmış bir kaynağı yoktur. Diğer satırlar ofise göre göreli planlama katsayılarıdır, ölçülmüş değildir — kaynaklardan biri sanayi ve sağlık tesislerinde günde 5 lavabo ziyareti ve ziyaret başına 2–4 havlu (günde 10–20) öngördüğü için fabrika ve sağlık havlu değerleri bu aralığa yakın durur. Fark kaleme göre değişir: tuvalet kullanımında ofisin 1,0–1,3 katı (depo ofisle aynıdır), kağıt havlu ve sabunda 1,3–2,8 katı, dezenfektanda ise sağlık kuruluşunda ofisin 6 katı. En büyük sapma dezenfektandadır. Yemekhanesi olan tesislerde havlu ve sabun katsayılarını %20–30 artırın. Çöp poşeti sütunu adet değil çarpandır: poşet adedi = kişi-gün × katsayı ÷ 8. Ofiste bu yaklaşık 7,3 kişi-güne bir poşet demektir, sağlık kuruluşunda 3,3 kişi-güne iner. Poşet boyu ve kova hacmi tesise göre değiştiği için bu satırı kendi ölçümünüzle sabitlemek diğerlerinden daha önemlidir — hesaplayıcıda poşet katsayısı sabittir; kendi oranınızı sonuca çarpan olarak uygulayın.

Bu sayılar nereden geliyor? (dürüst cevap)

Türkiye için yayımlanmış, resmî bir kişi başı hijyen sarf tüketimi istatistiği yoktur — aradık, bulunmadı. Ofis satırı, temizlik sektörünün fiyatlandırma ve stok planlamasında kullandığı yayımlanmış hesap örneklerine dayanır; hiçbiri ölçülmüş resmî veri değildir ve kaynaklar birbirinden ayrışır:

Kağıt havlu: kişi başına günde üç lavabo ziyareti, bunların yaklaşık dörtte üçünde havlu kullanımı ve ziyaret başına iki-dört havlu varsayımı günde 4,5–9 yaprak eder; havluyu her ziyarette sayan aynı yazarın diğer yazısı 6–12, bir dağıtıcının tahmini orta ölçekli ofiste 4–9, küçük ofiste 6–12 yapraktır. Tahminlerin tamamı 4–12 arasındadır; biz alt yarıdan 6 yaprağı alıyoruz. Tuvalet kâğıdı: yayımlanan tahminler kişi başına günde ≈1,8 m (günde 3 ziyaret × 6 yaprak, yaprak ~10 cm) ile ≈6,1 m (kadın-erkek yarı yarıya, kadında günde 3, erkekte 1 ziyaret, ziyaret başına ~3 m; yalnız kadınların kullandığı tuvalette 9 m’ye çıkar) arasındadır. Biz alt uca yakın 2,5 kullanım × 0,75 m ≈ 1,9 m alıyoruz — gerçek tüketim bunun üzerinde çıkabilir.

Kaynakların niteliği: ikisi aynı yazarın (W. R. Griffin, 2017, ABD) sektör dergilerinde yayımlanan fiyatlandırma rehberleridir; diğer ikisi ürün ya da hizmet satan firmaların bloglarıdır ve rakamlarının kaynağını göstermez. Sabun, dezenfektan ve çöp poşeti için yayımlanmış bir değer bulamadık.

⚠ 28 Eylül 2026’ya kadar bu sayfada havlu için 2,2 yaprak, tuvalet için 1,2 kullanım yazıyordu; kaynaklarla karşılaştırıldığında düşük kaldığı için düzeltildi. Eski katsayılarla bütçe yapan okur kağıt kalemlerini yaklaşık iki-üç kat düşük planlamış olur.

Bu yüzden hesaplayıcıda her fiyat alanı ve dört tüketim katsayısı (tuvalet, havlu, sabun, dezenfektan) düzenlenebilir. Doğru yöntem şudur: ilk ay bu varsayımlarla sipariş verin, ikinci ay gerçek tüketimi ölçüp katsayıyı kendi tesisiniz için sabitleyin. Üçüncü aydan sonra hesap artık tahmin değil, ölçüm olur.

Kendi katsayınızı nasıl ölçersiniz?

1. Bir ayın başında depodaki tüm hijyen sarfını sayın ve yazın.
2. Ay boyunca depoya giren her sevkiyatı aynı listeye ekleyin.
3. Ay sonunda tekrar sayın. Tüketim = başlangıç + giren − kalan.
4. Çıkan miktarı (kişi sayısı × çalışma günü)’ne bölün — kişi-gün katsayınız budur.
5. Katsayıyı hesaplayıcının “Kendi katsayınız” alanlarına girin; bundan sonraki her ay gerçek veriyle çalışır.

Yıllık bütçe: aylık rakamı 12 ile çarpmak neden yanlış?

Hesaplayıcı bir ay verir; bütçe ise yıl ister. İkisi arasındaki geçiş çarpı 12 değildir — çünkü hesabın tabanı ay değil kişi-gün. Yaz kapanışı olan, vardiya düzeni yıl içinde değişen veya ziyaretçi yoğunluğu mevsimlik olan bir tesiste düz bir aylık çizgi tutmaz. Doğru biçim şudur:

Yıllık ihtiyaç = Kişi-gün katsayısı × (Çalışan + Ziyaretçi × 0,35) × Yıllık çalışma günü

Ayda 22 çalışma günü planlama tabanıyla — kişi başına yılda 264 kişi-gün — yukarıdaki ofis katsayıları şu miktarları verir. Aşağıdaki sayılar “Tesis tipine göre tüketim tablosu”ndaki katsayıların aritmetiğidir; fiyat iddiası içermez.

Yıllık maliyet için her satırı kendi birim fiyatınızla çarpın. Sırayı bozmayın — önce miktar, sonra fiyat: miktar ambalaj boyu değiştiğinde değişmez, bu yüzden iki teklifi karşılaştırılabilir kılan tek taban odur.

Yıllık rakamı birim fiyattan daha çok oynatan üç şey var: rulo metresi (aynı çapta iki katına kadar değişir ve kaç koli aldığınızı belirler), dispenser tipi (tek çekimde çıkan miktarı o belirler) ve ziyaretçi trafiği (günde 40 ziyaretçi, 14 çalışanlık tüketim tabanı demektir).

Dispenserin kendisi yıllık gider değildir: Z katlı ve kollu dispenserler temizlik dışında pek bakım istemez; pilli sensörlü ünitelere pil değişimi ve ara sıra onarım eklenir. Yıllık bakım bedeli genellikle tam kapsamlı wc-hizmet sözleşmesinde görülür; teklifte “dispenser bakımı” diye yıllık bir satır varsa neyi kapsadığını sorun.

Hijyen bütçesini sessizce şişiren dört alışkanlık

1. Dispenser ile ürünün uyumsuzluğu. Yanlış ebat rulo takılan dispenser kâğıdı sıkıştırır; kullanıcı fazla çeker. Tek başına belirgin fark yaratır — kendi tesisinizde ölçün.

2. Porsiyonsuz havlu. Açık rafta duran havluda ya da porsiyon kesmeyen rulo dispenserde kullanıcının çektiği miktarı hiçbir şey sınırlamaz; tek çekimde tek porsiyon veren dispenser tüketimi aşağı çeker. Farkın büyüklüğü kullanıcıya ve dispensere göre değişir — kendi tesisinizde bir ay ölçerek görün.

3. Konsantre yerine hazır kullanım. Konsantre temizlik kimyasalı aynı yüzey için litre başına çok daha ucuza gelir; asıl maliyet suyun nakliyesidir.

4. Acil küçük alımlar. Stok bitince yapılan tek koli alımı genellikle toplu alım fiyatının üzerindedir. Aylık planlı ikmal bunu ortadan kaldırır.

Sık Sorulan Sorular